Dijital Dönüşüm İçin Bilinmesi Gereken Kavramlar

22 Eylül 2020

Dijital dönüşüm; ağırlıklı olarak ara bağlantı, otomasyon, makine öğrenimi ve gerçek zamanlı verilere odaklanarak gerçekleştirilen iyileştirme faaliyetlerini ifade etmektedir. Özellikle nesnelerin interneti (IoT) ve akıllı üretim, dijital dönüşüm için uygulanan güncel teknolojiler arasındadır.

Üretime daha kapsamlı, birbiriyle bağlantılı ve bütünsel bir yaklaşım sunan dijital dönüşüm sayesinde; fiziksel ile dijital sistemler birbirine bağlanır ve departmanlar, ortaklar, satıcılar, ürünler ve kişiler arasında daha kolay erişim sağlanır.

Dijital dönüşüm sürecinde, bilinmesi ve iş süreçlerine dahil edilmesi gereken temel kavramlar:

  • Siber fiziksel sistemler (CPS),
  • Nesnelerin interneti (IoT),
  • Akıllı fabrika,
  • Servislerin interneti (IoS),
  • Akıllı ürünler,
  • Makineden makineye iletişim (M2M),
  • Büyük veri,
  • Bulut teknolojileridir.

Siber-Fiziksel Sistemler (CPS)

Siber-fiziksel sistemler; sensörler, aktüatörler ve bir ağ bağlantısı aracılığıyla çeşitli türlerde veri üreten ve alan nesnelerin birbirine bağlanmasını sağlar. Entegre sensörler yardımıyla, bulundukları ortamdaki mevcut çalışma durumlarını ve nesneler arasındaki mesafeleri otonom olarak belirleyebilir.

Aktüatörler; planlanan eylemleri gerçekleştirmeye, bir işlemi optimize etme veya bir sorunu çözme gibi düzeltici kararları uygulamaya hizmet eder. Kararlar, kendi dahili sensörlerinden gelen bilgileri ve diğer siber-fiziksel sistemler tarafından paylaşılan bilgileri değerlendiren yapay zekâ tarafından verilir.

İletişim, farklı nesnelerin birbirleriyle ve insanlarla her zaman ve her koşulda bilgi alışverişinde bulunmasına izin verdiği için, siber-fiziksel sistemlerde hayati önem taşır.

Siber-fiziksel sistemler, ana amacı fiziksel bir süreci kontrol etmek ve geri bildirim yoluyla kendisini gerçek zamanlı olarak yeni koşullara adapte etmek olan, farklı yapıdaki birkaç sistemin birleşimi olarak da nitelendirilebilmektedir.


Nesnelerin İnterneti (IoT)

Nesnelerin interneti; herhangi bir cihazı, internete ve diğer cihazlara bağlamayı amaçlar. Bir IoT sistemi; ortamlarından edindikleri verileri toplamak, göndermek ve bunlara göre işlem yapmak için işlemciler, sensörler ve iletişim donanımı gibi gömülü sistemleri kullanan web özellikli akıllı cihazlardan oluşur.

Yerleşik sensörlere sahip cihazlar ve nesneler, farklı cihazlardan gelen verileri toplayan ve en değerli bilgileri belirli ihtiyaçları karşılamak için analiz eden bir IoT platformuna bağlanır.

Bu güçlü IoT platformları, tam olarak hangi bilgilerin yararlı olduğunu ve neyin güvenli bir şekilde göz ardı edilebileceğini belirleyebilir. Bilgi modellerini tespit etmek, önerilerde bulunmak ve olası sorunları oluşmadan önce tespit etmek için kullanılabilir.

Bazen bu cihazlar diğer ilgili cihazlarla iletişim kurar ve birbirlerinden aldıkları bilgilere göre hareket eder. Cihazlar işin çoğunu insan müdahalesi olmadan yapsa da cihazları kurmak, talimatlar vermek veya verilere erişmek için, insanların etkileşime girmesi gerekebilir.


Akıllı Fabrika

Akıllı fabrika; makine ve ekipmanların otomasyon ile kendi kendine optimizasyon yoluyla süreçleri iyileştirebildiği, oldukça dijitalleştirilmiş ve bağlantılı bir üretim ortamı anlamına gelmektedir.

Veri toplamayı mümkün kılan teknolojiler, akıllı fabrikanın merkezinde yer almaktadır. Bunlar, akıllı fabrikanın kullanıma koyduğu üretim ve montaj hatlarında bulunan akıllı sensörler, motorlar ve robotlardır.

Akıllı fabrikalar, gerçek ve sanal dünyaları birbirine bağlamak için endüstriyel interneti ve bulutu kullanır, bu da siber-fiziksel sistemlerin tüm seviyelerde sorunsuz entegrasyonunu sağlayarak tüm üretim sürecinin izlenmesine olanak tanır.

Akıllı fabrika yavaş yavaş ortaya çıktıkça, insanların üstlendiği roller bugünün fabrikalarından daha farklı olarak gelişecektir. Otomasyon tekrarlanabilir, sıradan, tehlikeli veya şu anda işgücü sıkıntısından etkilenen görevleri yenerken insanlar daha karmaşık ve yaratıcı roller üstlenebilecek.


Servislerin (Hizmetlerin) İnterneti (IoS)

İşletmeler, IoS uygulamaları sayesinde, oluşturulan bulut sistemi ile yeni ürün ve hizmetlerini tanıtabilmekte, reklamlarını yapabilmekte, web sayfalarını düzenleyebilmekte ve müşterilerine sanal vitrinler sunabilmektedir.

Aynı zamanda işletmelerin, ürettikleri ürün ve hizmetlerin tedariki, üretimi, lojistiği ve pazarlanmasına kadar birçok faaliyeti sanal organizasyon oluşturarak yapmasına imkân sağlamaktadır.

Entegrasyon, bilgisayar ve ileri telekomünikasyon teknolojileri kullanarak iş birliği ile fiziki mekânların yerine iş birliğine dayalı ağ bağları ile daha iyi ürün, daha yüksek kalite, daha iyi piyasalar oluşturmak için IoS uygulamalarının iş süreçlerine dahil edilmesi oldukça önemlidir.


Akıllı Ürünler

Akıllı ürünler, dijital dönüşümün temel parçaları arasındadır. Dijital üretim süreçlerine entegre edilen akıllı ürünler; kendi kendini işleyebilir, verileri depolayabilir, endüstriyel ekosistem içinde iletişim ve etkileşim kurabilir.

Hesaplama algoritmaları ve makine öğrenimi yeteneğine sahip olan akıllı ürünler, üretim aşamaları ve ayrıca yaklaşan bakım işlemleri dahil olmak üzere daha sonraki adımları izlemede uzmanlaşmıştır.

Akıllı ürünler, tüm üretim sürecine entegre edilir ve üretim süreçlerini aktif olarak destekler, bireysel üretim aşamalarından bağımsız olarak kontrol sağlar.

Ayrıca, kullanılması gereken parametrelerin farkındadır ve tüm üretim süreçleri boyunca bilgi sağlar. Bu gömülü sistemler, lojistik, üretim, bakım ve iş yönetimi süreçleri açısından akıllı fabrikayı optimize ederek, tüm değer zinciri boyunca gerçek zamanlı olarak yönetilebilir.


Makineden Makineye İletişim (M2M)

Makineden makineye iletişim (M2M), insan arayüzü veya etkileşimi olmadan iletişim kuran veya veri alışverişi yapan makineler anlamına gelmektedir. Bu iletişime; seri bağlantı, PLC veya IoT kablosuz iletişimi örnek verilebilmektedir. Özellikle son yıllarda kablosuza geçiş, M2M iletişimini çok daha kolaylaştırdı ve daha fazla uygulamanın birbirine bağlanmasını sağladı.

Bir M2M sisteminin ana bileşenleri arasında sensörler, Wi-Fi veya hücresel iletişim bağlantısı ve bir ağ cihazının verileri yorumlayarak karar vermesine yardımcı olmak için programlanmış otonom bir yazılım bulunur.

Ekipman ve sistemleri uzaktan izleyebilmenin ötesinde, M2M'in en önemli faydaları; ekipman bakımını ve arıza süresini en aza indirerek maliyetleri düşürmesi ile ekipman arızalanmadan önce veya yalnızca ihtiyaç duyulduğunda proaktif olarak izlemesi ve bakımını sağlamasıdır.


Büyük Veri

Büyük veri kavramı, büyük boyuta sahip verileri ifade eder. Hacim olarak çok büyük olan ve zamanla katlanarak büyüyen bir veri koleksiyonunu tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Kısacası, bu tür veriler o kadar büyük ve karmaşıktır ki, geleneksel veri yönetimi araçlarının hiçbiri bunları depolayamaz veya verimli bir şekilde işleyemez.

Büyük verini her sektör hatta her işletme için önemi farklıdır. Üretim kalitesinin artırılmasından, müşteri beklentilerinin tespit edilmesine kadar çok çeşitli alanlarda analiz yapılmasına olanak sağlayan verileri içermektedir. Bu veriler, ortam verileri, kullanıcı deneyimleri, performans verileri, makinelerin çalışmalarına ait veriler gibi çok geniş bir kapsama sahiptir.


Bulut Teknolojileri

En basit ifadeyle bulut bilişim teknolojisi, verilerin ve programların bilgisayarınızın sabit diski yerine internet üzerinde depolanması ve bunlara internet olan her yerden erişilebilmesi anlamına gelir.

Bulut teknolojileri, gerçek zamanlı veri alışverişini kolaylaştırarak bir dijital iş birliği ve entegrasyon ortamı yaratır ve teşvik eder. Bulutu ve mevcut bilgileri kullanan bir tedarik zinciri, gerçek zamanlı görünürlük sağlayarak; işletmelerin tedarik zincirini uzaktan yönetmesine, verimliliği artırmasına ve risk yönetimini geliştirmesine olanak tanımaktadır.


Dijital dönüşüm için gerekli uygulamaları ve kavramları çözümlerine dahil eden Konzek Teknoloji, uçtan uca işletmenizin dijitalleşmesini sağlayarak; iş süreçlerinde verimlilik ve kalitenin artırılmasını destekliyor.