Enerji Yönetim Sistemi

23 Temmuz 2020

Çevre dostu enerji kaynaklarına yönelimin başlaması ve enerjiye ulaşım maliyetinin artması sebebiyle, enerji kaynaklarının doğru yönetilmesi ve bu bağlamda Enerji Yönetim Sistemi kullanımı önem kazanmaktadır. İhtiyaç duyulan enerjinin daha düşük maliyetlerle, sürekli, kaliteli ve temiz olarak sağlanması ile çevreye duyarlı şekilde kullanımının planlanması, işletmeler tarafından oldukça önemsenmektedir.

Yaşanan teknolojik gelişmeler, iklim değişikliği ve enerji bağımsızlığı eğilimlerinde görülen artış; enerji verimliliği üzerine çalışmalar yapılması ihtiyacını gündeme getirmiştir.

Enerji verimliliği; teknolojik imkânlar sayesinde kalite ve performansı düşürmeden enerji tasarrufu sağlanmasıdır. Enerji verimliliği ve enerji tasarrufu kavramları genellikle aynı sanılmaktadır.

Bu iki kavram birbirinden farklı, ancak birbiriyle ilişkili kavramlardır. Enerji verimliliği sağlanması için odak nokta enerji yönetimidir. Bütün yönetim faaliyetlerinde olduğu gibi; planlama yapılması, koordinasyon sağlanması ve kontrollerin takip edilmesi gibi süreçlerden meydana gelmektedir. Esasen, ihtiyaç duyulan enerjinin istenilen zaman ve yerde karşılanabilmesi için strateji geliştirilmesi, enerji yönetimi olarak nitelendirilmektedir. Enerji yönetiminin, işletmelerde uygulanabilir hale getirilmesi ise Enerji Yönetim Sistemi sayesinde mümkün olabilmektedir.

Enerji yönetimi kavramı daha geniş anlamıyla; işletmelerin enerji kaynaklarından aldıkları verim ve performansın artırılması amacıyla yürütülen faaliyetlerin tamamı olarak tanımlanabilmektedir. Yıl içerisinde belirli dönemlerde yapılan inceleme, izleme ve ölçümler; yani Enerji Yönetim Sistemi tarafından ortaya konulan verilerin değerlendirme sonuçlarına uygun şekilde, yapılması planlanan iyileştirme faaliyetlerini içermektedir. Araştırma sonuçları göstermiştir ki, Enerji Yönetim Sistemi uygulamaları sayesinde yıllık enerji maliyetlerinin %5 ile %20 arasında azaltılması mümkün olmaktadır.

Enerji Yönetim Sistemi olarak adlandırılan sistem ise, enerji yönetimi adına yürütülen çalışmalar ve bu doğrultuda, işletmelerin süreci yönetmelerini kolaylaştıran uygulamalar bütünüdür. İşletmeler için enerji yönetimi programının belirlenmesi, bu program doğrultusunda gerekli iyileştirmelerin takibi ve amacına ulaşma durumunun ortaya konması Enerji Yönetim Sistemi ile sağlamaktadır.

Enerji Yönetim Sistemi Oluşturmak İçin Gerekenler

Etkin bir Enerji Yönetim Sistemi oluşturmak için takip edilecek adımlar önemlidir;

  • Öncelikle verimsiz iş alanları, araçlar ve süreçler belirlenmelidir.
  • Kullanılan veya kullanılması planlanan enerji kaynakları ile ekipmanlar hakkında teknik detay bilgisine sahip olunmalıdır.
  • İşletme içerisinde enerji tüketiminin olduğu başlıca alanlar ve ekipmanlar belirlenmeli, verimsiz kullanılan enerjiler tespit edilip önlem alınmalıdır.
  • Kaynakların kullanımının planlanması hakkında teknik incelemeler, tartışma ve görüş alışverişleri yapılmalıdır.
  • İnsan gücü ve makine teknolojisi gibi kaynaklar doğru planlanmalıdır.
  • Teknolojik gelişmeler ve yeni uygulamalar takip edilmeli, üretim süreçlerine dâhil edilmeleri için planlama yapılmalıdır.
  • Yürütülen tüm çalışmalar Enerji Yönetim Sistemi aracılığıyla raporlanmalı ve sonuçları değerlendirilmelidir.

 Türkiye'de Enerji Yönetim Sistemi Faaliyetleri

Ülkemizde Enerji Yönetim Sistemi faaliyetleri, ISO 50001 standartları çerçevesinde yürütülmektedir. ISO 50001, enerji yönetimi alanındaki ulusal ve yerel standartlar esas alınarak oluşturulmuş en güncel ve en iyi uygulamaları temsil eder. Dünya çapında, 60’tan fazla ülkenin enerji yönetimi uzmanlarının bir araya gelmesi ile uzun incelemeler sonucu meydana getirilmiştir. Enerji Yönetim Sistemi oluşturulması için esaslarının belirlenmesi, süreç ve işlemlerin nasıl yürütülmesi gerektiği konusunda standartların oluşturulması için geliştirilmiş çerçevedir. ISO 50001; işletmelerin enerji verimliliği, tüketimi ve kullanım şeklini içeren enerji performansını iyileştirmek amacıyla, gerekli sistemleri kurmalarına yardımcı olur. Bu standardın uygulanması sayesinde, enerjinin yönetiminin sistematikleştirilmesi ve enerji maliyetleri ile çevreye zararlı etkilerin azaltılması sağlanacaktır. Aynı zamanda, Enerji Yönetim Sisteminin şartlarını belirler ve enerji politikası geliştirirken dikkat edilmesi gereken konuları belirtir.

Enerji Yönetim Sisteminin Sağladığı Faydalar

İşletmelerin üretim sürecine pek çok olumlu etkisi bulunan Enerji Yönetim Sisteminin, başlıca faydaları incelenecek olursa;

  • Yürütülecek enerji politikasının amaç ve hedeflerin belirlenmesini sağlar.
  • Enerji kaynağının korunması, verimsiz kullanımının önlenmesi ve maksimum tasarruf sağlayacak noktalara odaklanılması için enerji kullanım noktalarının ve değişkenlerinin sistematik olarak tanımlanmasını kolaylaştırır.
  • Çalışanların, enerji kullanımı konusunda farkındalıklarını artırılması ve sorumluluklarının bilincinde olmalarına yardımcı olur.
  • Enerji tüketimi verilerinde hatalara sebep olabilecek durumların ortaya çıkma riskini azaltır.
  • Enerji tüketiminin öngörülebilir olması, kaçak veya problemli alanların düzeltimi için gerekli faaliyetlerin yürütülmesi ve gelecekte yapılacak planlamalara esas alınacak gerçekçi verilere, Enerji Yönetim Sistemi tarafından sunulan raporlamalar sayesinde ulaşılabilir.
  • Gelişime açık alanlar ve zayıf alanların belirlenerek iyileştirme yapılması gereken noktaların kolaylıkla belirlenmesine yardımcı olur.
  • Enerji kaynakları içi ayrılmış olan bütçenin düşmesi sayesinde, işletmelerin farklı alanlarda yatırım yapabilmelerini mümkün kılar.
  • İşletmelere ya da kurumlara sağladığı faydaların yanında, çevreye verilen zararın en aza indirgenmesini sağlar.
  • Enerji Yönetim Sistemi uygulamalarının doğru şekilde takip edilmesi ve çalışmaların dönüşlerinin olumlu olması, doğa dostu ve bilinçli enerji tüketen işletme imajının kamuoyunda takdir toplaması sonucunu da getirir. Enerji Yönetim Sisteminin; işletmenin her birimi tarafından benimsenmesi ve sürekli hale getirilmesi ile amacına ulaşması mümkün olmaktadır. Çalışanların, enerjinin verimli kullanımı ve tasarrufu konusunda sorumlu olduğunun farkında olması gerekmektedir. Bu bağlamda, enerji yönetim sisteminden efektif sonuçların alınabilmesi için, kurum içinde gerekli bilgilendirme çalışmalarının da yürütülmesi gerekmektedir. Bir süreliğine enerji yönetimi politikalarına sadık kalınarak tasarruf sağlandıktan sonra; Enerji Yönetim Sisteminin bir kenara bırakılması, yürütülen tüm çalışmaların boşa gitmesine ve sürdürülebilirlikten uzaklaşılmasına, ilerleyen dönemde tasarruf miktarından daha büyük zarara uğramaya sebebiyet verebilmektedir. Her ölçekte ve büyüklükte işletme için uygulanabilir olan Enerji Yönetim Sistemi; işletmenizdeki enerji sisteminin tamamının kontrol edilebilmesi ve verimliliğinin artırılması için gerekli olan elektrik, doğalgaz, su ve buhar gibi enerji tüketimlerinize ait raporlara istenilen periyotlarda ulaşmanızı sağlar. Aynı zamanda, enerji sisteminizin anlık durumunu tek hat şeması şeklinde gösterir ve alarm durumlarının oluşması halinde; ilgili personeller sesli ve görsel olarak, e-posta, SMS veya telefon çağrısı aracılığıyla bilgilendirilir.

Enerji Yönetim Sistemi, kojenarasyon ve jeneratör sistemlerini sürekli izlemesi ve sistemlerin zarar görmesi ya da elektrik kesintileri durumunda Yük Atma Sistemi ile işletmenizin enerjisiz kalmasının önüne geçerek sürdürülebilirliği sağlar.

Kısa vadede çok büyük sonuçlar alınması her zaman mümkün olmasa da, sistemli ve programlı şekilde uzun vadeye yayılmış Endüstri 4.0 ve Dijital Dönüşüm odaklı Enerji Yönetim Sistemi uygulamaları sayesinde, işletmelerin enerji tasarrufu elde etmeleri ve çevreye duyarlı hale gelmeleri mümkün olmaktadır.

Konzek Teknoloji'nin geliştirdiği Enerji Yönetim Sistemi modülleriyle, işletmenizdeki enerji verimliliğinizi arttırmak için Yapay Zekâ destekli Retmes PMS, hem işletmeniz hem de farklı ortamlarda kullanabileceğiniz enerji yönetimi ve analizi için Retmon PMS modüllerini inceleyebilirsiniz.